خاستگاه جغرافيايي قوم بختياري :

آنزان – انشان كه در مقاطع بسيار دور تاريخي نام سرزمين كنوني ايذه بوده داراي آثاري قريب به ده هزار سال از تاريخ بشر است . تاريخ و سندي قطعي كه نشان دهد ساكنان اوليه ي اين سرزمين چگونه و در چه زماني در اين منطقه اسكان يافته اند وجود ندارد .

ولي بر اساس آثار اكتشاف شده ، هزاران سال پيش انسان در اين سرزمين سكونت داشته كه نمونه اي از آن آثار بدست آمده در غار پبده در كوههاي بختياري مي باشد .  در همين راستا آثاري وجود دارد كه ثابت مي كند در حدود پنج هزار سال پيش اقوامي در كوههاي زاگرس بختياري زندگي مي كرده اند كه با توجه به شرايط و آب و هواي مناسب مراتع به دامداري اشتغال داشته اند .

يكي از اين اقوام لولويي ها بودند كه آثار فلزي بدست آمده از آنان گوياي اين مطلب است كه لولويي ها با صنعت ذوب فلزات آشنايي داشته اند . ديترامون مورخ مشهور فرانسوي مي گويد : لولويي ها كه در كتب تمدن بين النهرين از آنها ياد شده است همان لرها ( بختياري را لر بزرگ مي نامند ) بودند كه در كوههاي زاگرس سكونت داشته اند .مردم اين سرزمين بنام اوجيا يا مردم عليم كه همان ايلام و به معناي مردم كوهستاني مي باشد نيز بوسيله ي مورخان معرفي شده اند .

هوتوم شينلدر در اين باره مي نويسد : اوجياها  بختياري ها ي آنزمان بودند و ممالك كوهستاني آنها ايرتو و در زمان قديمتر انشان يا آنزان بوده است و پايتخت اوجياها واقع در جلگه ي مالمير يا ايذه كنوني بوده است .

در تاريخ رسمي ايران چنين آمده است : ... در غار پبده واقع در كوههاي بختياري بقاياي انسان كشف شده است . آثار بدست آمده از اين غار نشان مي دهد كه حدود ده هزار سال پيش ساكنان آنجا از سنگ براي ساختن وسايل مورد نياز خود استفاده مي كردند و به شكار حيوانات مي پرداخته اند .

... از گوتي ها و لولويي ها آثار فلزي بسيار كشف شده كه نشان آشنايي آنان با فلزات و مهارت در استفاده از آنهاست .

دكتر نگبان در كتاب تمدن ايلام مي نويسد : حكومت ايران در وسعت گسترده اي با نام ايالتهاي انشان يا آنزان و شوشان در ايذه ، مسجد سليمان و شوش با اقتدار كامل برقرار بوده كه آثار و سنگ نبشته هايشان در اشكفت سلمان ، كول فرح و شوش نماينگر قدرت بي نظير آنان بوده است . در جايي ديگر يكي از مورخين ايراني (احتمالا دكتر نگهبان ) در كاوشها و تحقيقات گسترده و پر حجم خود در مورد ايلاميان چنين اظهار نظر مي كند :

بختياريهاي كنوني وارثان ايلاميان هستند كه متجاوز از پنج هزار سال پيش در اين منطقه مي زيستند و با اختراع ابزار و وسايل جنگي و تداركات نظامي ساليان درازي با قدرت كامل بر كوههاي معروف زاگرس و منطقه وسيع خوزستان حكومت كردند .

با توجه به مطالب فوق و نظريات مطرح شده توسط مورخين داخلي و خارجي مي توان خاستگاه جغرافيايي بختياري ها را سرزمين انشان – آنزان يا ايذه كنوني دانست .